بررسی نتایج تبدیل مرز دوغارون به منطقه آزاد تجاری | رونق تجارت در منطقه آزاد دوغارون

به گزارش شهرآرانیوز؛ افزایش ۵۰ درصدی تناژ بار‌های تجاری و ترانزیتی، تردد بیش از ۱۳۰۰ کامیون از مرز دوغارون و جذب سرمایه گذار با سرمایه‌ای بیش از ۱۰ هزار میلیارد تومان برای توسعه این منطقه، فقط گوشه‌ای از نتیجه تبدیل شدن این مرز به منطقه آزاد تجاری بوده است. هرچند طی کردن این مسیر، چالش‌های فراوانی داشته و دارد و افزایش بهره مندی از این مرز و منطقه آزاد، همتی همه جانبه را می‌طلبد.

مرز دوغارون از فروردین سال گذشته تبدیل به منطقه آزاد تجاری شد. حالا چرا تبدیل این مرز به منطقه آزاد تجاری برای استان اهمیت دارد؟ تبدیل مرز دوغارون به منطقه آزاد تجاری برای خراسان رضوی، فراتر از یک تغییر اداری است و معنای آن تبدیل استان به تقاطع راهبردی اقتصاد شرق کشور است.

این مرز سال‌ها مسیر اصلی تجارت با افغانستان بوده و اکنون با منطقه آزادشدن، می‌تواند جایگاه ترانزیتی استان را جهش دهد؛ یعنی بار دیگر مسیر‌های تاریخی مبادله کالا در امتداد جاده ابریشم احیا می‌شود و مشهد و شرق کشور به حلقه اتصال ایران با آسیای مرکزی و جنوب آسیا تبدیل می‌شوند.

کاهش بوروکراسی و سهولت مبادلات در منطقه آزاد نیز به جذب فعالان حمل ونقل، شرکت‌های لجستیک و سرمایه گذاران کمک می‌کند و ظرفیت استان برای مدیریت جریان کالا، صادرات و عبور ترانزیتی را تقویت خواهد کرد.

در کنار این تحول، منطقه آزادشدن دوغارون امکان استقرار صنایع تبدیلی، بسته بندی، پردازش صادراتی و صادرات مجدد را فراهم می‌کند؛ ظرفیت‌هایی که‌ می‌تواند ارزش افزوده محصولات استان مانند زعفران، خشکبار و مواد غذایی را افزایش دهد و استان را از نقش صرفا گذرگاه مرزی، به مقصد تولید و پردازش صادراتی ارتقا دهد.

نتیجه این فرایند، خلق اشتغال گسترده، شکل گیری درآمد‌های پایدار، افزایش سطح همکاری‌های اقتصادی با افغانستان و تثبیت جایگاه خراسان رضوی به عنوان بازیگر اثرگذار در اقتصاد منطقه‌ای است؛ نقشی که از منظر تاریخی نیز با موقعیت آن در مسیر‌های تجاری قدیم همخوانی دارد.

افزایش ۵۰ درصدی حجم ترانزیت و تجارت

رئیس هیئت مدیره و مدیرعامل منطقه آزاد تجاری دوغارون با اشاره به پیشرفت‌های اخیر در این منطقه مرزی، از افزایش درخور توجه تردد کامیون‌ها و توسعه زیرساخت‌ها خبر داد. محمدرضا مودودی به دو شاخص مهم در این زمینه اشاره کرد و افزود: تردد کامیون‌ها در اوایل سال۱۴۰۴، زمانی که سازمان منطقه آزاد پا گرفت، روزانه حدود ۸۰۰دستگاه بود که تا امروز به حدود ۱۳۰۰دستگاه رسیده است. این افزایش نشان دهنده رونق درخور توجه در فعالیت‌های منطقه است.

وی ادامه داد: همچنین میزان تناژ کالا‌های تجاری و ترانزیتی از حدود ۳میلیون تن در ابتدای سال ۱۴۰۴ به ۴.۵میلیون تن رسیده که نشان دهنده رشدی نزدیک به ۵۰درصد است.

جذب ۱۰ همت سرمایه در زیرساخت‌های منطقه آزاد

رئیس هیئت مدیره و مدیرعامل منطقه آزاد تجاری دوغارون به دستاورد‌ها در بخش سرمایه گذاری اشاره کرد و گفت: علی رغم نگرانی‌های ناشی از جنگ، تفاهم نامه‌ها را به قرارداد قطعی تبدیل کردیم. در سال گذشته، حدود ۱۰هزار میلیارد تومان سرمایه گذاری منجر به عقد قرارداد شد. امیدواریم در ماه‌های آینده این رقم به بیش از ۲۵هزار میلیارد تومان برسد. سرمایه گذارانی که قرارداد بسته‌اند، در حال انجام فعالیت‌های عمرانی و ایجاد کارگاه‌های خود هستند.

مودودی با اشاره به سرمایه گذاری ۱۰همتی منطقه آزاد دوغارون، اظهار کرد: سرمایه گذاری‌ها به صورت دولوپری (توسعه و تسهیلگری) است؛ یعنی شرکت‌ها زیرساخت‌های اولیه را آماده می‌کنند تا فعالان اقتصادی دیگر بر مبنای آن‌ها سرمایه گذاری کنند. در این راستا، سه پروژه کلیدی تعریف شده است. یک دهکده لجستیکی داریم که هم لجستیک سوخت انجام می‌شود و هم بارانداز کالا‌های تجاری غیرسوختی است. لجستیک سوخت را در یک زمین به وسعت ۲۳۰ هکتار به یک کنسرسیوم ایرانی-افغانستانی اختصاص دادیم.

وی ادامه داد: لجستیک کالا‌های تجاری غیرسوختی را نیز به یک شرکت ایرانی به میزان ۲۰ هکتار اختصاص دادیم. همچنین حدود ۱۵ هکتار برای آماده سازی به سایت نمایشگاهی اختصاص یافت. این رویکرد چرخه سرمایه گذاری را تسریع کرده و به جذب شرکت‌های بعدی کمک خواهد کرد.

به گفته وی علاوه براین، سازمان منطقه آزاد به طور مستقل اقداماتی از جمله آماده سازی ۶۵هکتار زمین برای پارکینگ خودرو‌های متوقف شده در سمت افغانستان، احداث جاده ورودی و طراحی و اجرای درب گمرک، نصب ۶دستگاه باسکول در پارکینگ و کاشت نزدیک به ۱۱هزار نهال انجام داده است.

مدیرعامل منطقه آزاد تجاری دوغارون با اشاره به زیرساخت‌های ایجادشده در سال گذشته، ادامه داد: لاین‌های خروجی و ورودی از ۶لاین به ۱۰لاین افزایش یافت. این تعریض در محدوده مرزی، کمک بزرگی به افزایش حجم خروج کامیون‌های ایرانی و جذب ترافیک ورودی از افغانستان خواهد کرد.

مودودی همچنین از آماده سازی پارکینگ برای تسهیل امور رانندگان خبر داد و گفت: این پارکینگ برای خودرو‌های متوقف شده در سمت افغانستان، به ویژه کامیون‌های ایرانی که شبانه معطل می‌مانند، ایجاد شده است. با تکمیل آن، خدمات بهتری به رانندگان ارائه می‌دهیم و فرایند بازگشت آن‌ها به داخل کشور تسریع خواهد شد.

در ادامه حتما بخوانید طالبان از تردد روزانه ۱۳۰۰ خودروی باربری بین ایران و افغانستان خبر دادند

بروکراسی اداری در سمت ایران، کار را مشکل کرد

رئیس هیئت مدیره و مدیرعامل منطقه آزاد تجاری دوغارون در ادامه به چالش‌های اخیر و آمار رشد تجارت اشاره کرد و گفت: در یکی دو هفته اخیر، تصمیمات یک جانبه افغانستان در حذف عوارض و ویزا برای رانندگان، چالش جدی‌ای ایجاد کرد. متأسفانه در سمت ایران هنوز موفق نشدیم عوارض متقابل را برداریم یا اختیارات ویژه‌ای به منطقه آزاد بدهیم تا رانندگان بتوانند بدون ویزا وارد شوند. این محدودیت‌ها باعث شد در هفته‌های اخیر، آمار تردد کامیون‌ها حدود ۲۰۰دستگاه کاهش یابد.

مودودی از تأخیر در اجرای این اقدامات در سمت ایران انتقاد کرد. او گفت که این نبود تعادل، اعتماد متقابل را خدشه دار کرده و دو خطر در پی دارد: اول، رانندگان افغانستانی ترجیح می‌دهند به جای ورود به پایانه ما، در سمت افغانستان جابه جایی کالا انجام دهند. به مرور، تمام درآمد و اشتغال زایی ما در این حوزه از بین خواهد رفت. دوم، فرار سرمایه گذاران به دلیل توقف فعالیت‌های لجستیکی.

وی هشدار داد که پافشاری بر منافع محدود یک دستگاه، می‌تواند منجر به از دست رفتن کل منافع ملی و رونق اقتصادی منطقه شود.

مدیرعامل منطقه آزاد تجاری دوغارون تأکید کرد: مودودی با انتقاد از سکوت دستگاه‌های اجرایی پس از عید، گفت: ما به عنوان دستگاهی که قانون به ما اجازه داده، پیگیری کردیم، اما آن‌ها با استناد به مصوبات معمول، صرفا در حال کش وقوس دادن و زمان برکردن فرایند هستند. در نتیجه، اختلافات را به معاونت حقوقی ریاست جمهوری ارجاع دادیم که هنوز پس از سه یا چهار ماه، تصمیمی نگرفته‌اند.

مودودی با اشاره به اینکه افغانستان از ۵فروردین عوارض را برداشته، افزود: بروکراسی غلیظ و زمان بر ما باعث می‌شود هر روز فرصت‌های طلایی را از دست بدهیم. دستگاه‌ها به دلیل نگرانی از دست دادن بخشی از درآمد خود، تمایلی به همکاری نشان نمی‌دهند و ما هنوز در هیچ سطحی نتیجه‌ای از این هم گرایی ندیده‌ایم. منطقه آزاد با سختی زیادی در حال پیشبرد شرایط خود است.

وی درباره راهکار اصلی برای عبور از موانع و رسیدن به اوج ظرفیت را، بیان کرد: پیش بینی ما این است که اگر بتوانیم هم گرایی لازم را حول محور فرماندهی واحدی که قانون به منطقه آزاد داده شکل دهیم و این واحد را در کل منطقه مستقر کنیم، می‌توانیم حتی تردد را تا ۲۰۰۰دستگاه افزایش دهیم.